حجم بتن درجا در فهرست بها
دسته: فهرست بها · فصل هشتم هاب: میلگرد و بتن درجا · قبل: میلگرد و لیستوفر
فهرست مطالب
- چه چیزی داخل بهای بتن است
- مبنای پرداخت: مقاومت مشخصه
- افزودنی؛ کی نه، کی ستاره‌دار
- حجم بتن؛ حفره، مگر، دوباره‌شماری
- پمپ، جام، حمل
- اضافه بهای اجرایی پرتکرار
- بتن با مقاومت بالا و مقاومت مازاد اجرایی
- نکته حقوقی: تغییر رده یا افزودنی و ماده ۲۹
- عدم حصول مقاومت
- جدول تصمیم و چک‌لیست
- جمع‌بندی
۱. چه چیزی داخل بهای بتن است
الزام عمومی فصل ۸، در بهای ردیف‌ها منظور کرده است:
- دانه‌بندی مصالح
- ساخت بتن به هر روش
- حمل از محل ساخت تا محل مصرف به هر فاصله و با هر وسیله
- ریختن به اشکال مختلف با هر وسیله
- مرتعش کردن و افت ناشی از تراکم
- اتلاف ناشی از حمل و تخلیه
- مرطوب نگه‌داشتن بتن و هزینه‌های مربوط
همچنین: برای بتن نمایان در این فصل اضافه بها نیست.
ادعای جدا برای پمپ، ویبره، کیورینگ آب، یا حمل داخل کارگاه روی ردیف بتن سازه‌ای — بدون ردیف مصرح دیگر — با این بسته نمی‌خواند.
۲. مبنای پرداخت: مقاومت مشخصه
- پیش‌فرض: بهای تهیه و اجرای بتن مسلح بر اساس مقاومت فشاری مشخصه (نمونه استوانه‌ای استاندارد مندرج در مشخصات/نقشه).
- اگر در برآورد با پیشنهاد مشاور و تصویب کارفرما پرداخت بر اساس عیار باشد، از رابطه تطبیقی متن فصل برای تبدیل به مقاومت متناظر استفاده می‌شود (صرفاً برای همان موضوع پرداخت، نه طرح اختلاط).
- بین دو رده متوالی: میان‌یابی خطی بهای واحد.
- رسیدن به مقاومت بالاتر از مشخصه در اجرا → اضافه پرداخت ندارد.
مشخصات مؤثر بر هزینه باید در اسناد منضم باشد تا پیشنهاد قیمت معنادار باشد.
۳. افزودنی؛ کی نه، کی ستاره‌دار
وقتی پرداخت بر اساس fc است
بابت مصرف مواد افزودنی برای افزایش مقاومت فشاری هیچ اضافه هزینه‌ای منظور نمی‌شود. پیمانکار باید این هزینه را در پیشنهاد خود دیده باشد.
وقتی مشخصات، افزودنی را ضروری کرده (روان‌کننده، دیرگیر، هوازا، … غیر از منطق بند بالا)
با توجه به نوع و مشخصات ماده، ردیف بر اساس دستورالعمل ستاره‌دار تهیه می‌شود (و باید استاندارد ملی افزودنی‌ها رعایت شود).
اگر بعد از پیمان، مشاور افزودنی جدید ابلاغ کند
اگر در مقادیر/ستاره‌های منضم نبوده → مسیر ابلاغ + احتمال قیمت جدید (ماده ۲۹) یا ستاره جدید طبق تشریفات پیمان؛ نه درج خام در صورت‌وضعیت بدون سند.
تفاوت کلیدی آموزشی: «برای رسیدن به همان fc روی ردیف مقاومتی» با «افزودنی الزامی جدا در مشخصات» یکی نیست.
۴. حجم بتن؛ حفره، مگر، دوباره‌شماری
- حجم بر اساس ابعاد کار طبق نقشه و اندازه‌گیری مجاز فصل/کلیات.
- حفره‌های تعبیه‌شده با حجم هر یک ۰٫۰۵ مترمکعب یا کمتر از حجم بتن کسر نمی‌شود.
- بتن مگر ردیف خود را دارد؛ با بتن سازه‌ای قاطی نشود.
- دوباره‌شماری کلاسیک: حجم ستون تا زیر تیر + کل تیر بدون کسر تداخل؛ یا دیوار و ستون هم‌پوشان. قاعده هندسی پروژه را در صورت‌جلسه متره بنویسید (معمولاً یک‌بار محل تقاطع).
- سقف تیرچه‌بلوک مسیر فصل ۱۰ دارد؛ خیلی از اضافه بهای گروه ۳ فصل ۸ به آن تعلق نمی‌گیرد.
۵. پمپ، جام، حمل
عبارت «حمل … با هر وسیله» و «ریختن … با هر وسیله» پمپ بتن را در حالت متعارف داخل بسته ردیف می‌کند.
مطالبه ردیف جدا برای پمپ فقط وقتی پایدار است که:
- ردیف/ستاره مشخص در اسناد باشد، یا
- ابلاغ کار جدید با قیمت توافقی (ماده ۲۹) مسیرش را باز کرده باشد.
فاکتور اجاره پمپ به‌تنهایی سند فهرست بها نیست.
۶. اضافه بهای اجرایی پرتکرار
الگوی گروه ۳ فصل ۸ (جزئیات را با دفترچه چک کنید):
| موضوع | حکم نوعی |
|---|---|
| بتن‌ریزی پله و پاگرد | مشمول اضافه بهای مربوط |
| تیر، شناژ، سقف با شیب بیش از ۲۰٪ نسبت به افق | ردیف مربوط × ضریب ۱٫۵۰ |
| ستون و دیوار شیب‌دار | پرداخت جدا بابت شیب نه |
| کف‌سازی بتنی ضخامت ≤ ۱۵ سانتی‌متر | اضافه بهای ضخامت کم |
| کف‌سازی ضخامت > ۱۵ سانتی‌متر | آن اضافه بها نه |
| تراکم میلگرد بیش از ۱۸۰ کیلوگرم در مترمکعب بتن | اضافه بها فقط به همان حجم پرمیلگرد |
| سقف تیرچه‌بلوک | اضافه بهای ۰۸۰۳۰۱، ۰۳۰۲، ۰۳۰۴، ۰۳۱۰، ۰۳۱۱ تعلق نمی‌گیرد |
لزوم بعضی ردیف‌های خاص باید در مشخصات/نقشه پیش‌بینی شده باشد.
۷. بتن با مقاومت بالا و مقاومت مازاد اجرایی
- fc بیش از ۴۰ MPa: مشخصات فنی اختصاصی ضمیمه پیمان + بهای ستاره‌دار.
- اگر در اجرا مقاومت بیشتر از مشخصه به‌دست آمد: پرداخت اضافه برای آن مازاد نیست.
- معیار پذیرش: آیین‌نامه بتن ایران؛ عدم حصول مشخصه مسیر تعمیر/تخریب حسب ضوابط است — نه چانه‌زنی ردیف بالاتر.
۸. نکته حقوقی: تغییر رده یا افزودنی و ماده ۲۹
| واقعه | اقدام |
|---|---|
| ابلاغ رده بالاتر بتن | دستورکار؛ اگر ردیف مقاومت بالاتر در مقادیر هست → افزایش مقادیر؛ اگر بتن خاص/بدون ردیف → ستاره یا قیمت جدید |
| ابلاغ افزودنی جدید ضروری | ستاره در برآورد نبوده → ماده ۲۹ / ستاره با تصویب |
| پیمانکار خودسر فوق‌روان‌کننده زده برای کار راحت‌تر | هزینه اوست؛ وقتی پرداخت fc است اضافه نمی‌گیرد |
| کارفرما پمپ اجباری کرده خارج از فرض برآورد | اثر مالی را کتباً تعیین تکلیف کنید |
پرونده هر جبهه بتن: رده مشخصه + افزودنی‌های الزامی اسناد + دستورهای بعدی + نتایج آزمایش.
۹. عدم حصول مقاومت
فهرست بها می‌گوید حصول مقاومت بیشتر از مشخصه پرداخت اضافه ندارد و پذیرش بر اساس آیین‌نامه بتن است.
لایه حقوقی/قراردادی:
- بتن مردود ممکن است تخریب و جایگزینی به هزینه پیمانکار باشد
- یا طرح مقاوم‌سازی/کاهش بار با تصویب کارفرما
- این‌ها جای «ردیف بتن رده بالاتر برای بتن ضعیف» نیست
صورت‌جلسه نمونه‌برداری و زنجیره نگهداری نمونه، سند دفاعی دو طرف است.
۱۰. جدول تصمیم و چک‌لیست
| سؤال | پاسخ فشرده |
|---|---|
| پمپ جدا؟ | معمولاً نه؛ داخل «هر وسیله» |
| روان‌کننده برای همان fc؟ | اضافه نه |
| افزودنی الزامی مشخصات؟ | ستاره‌دار |
| حفره ۵۰ لیتر؟ | کسر از حجم نه (≤۰٫۰۵ م³) |
| شیب سقف ۲۵٪؟ | ضریب ۱٫۵ روی ردیف مربوط |
| دیوار شیب‌دار؟ | اضافه شیب نه |
| fc اجرایی بالاتر؟ | پول بیشتر نه |
چک‌لیست:
- [ ] رده بتن با اسناد یکی است
- [ ] حجم بدون دوباره‌شماری تقاطع اعضا
- [ ] مگر جدا از سازه‌ای
- [ ] افزودنی با رژیم fc/ستاره درست است
- [ ] اضافه بهای شیب/پله/ضخامت/تراکم میلگرد فقط با شرط
- [ ] تغییر رده/افزودنی دستورکار و اثر مالی دارد
۱۱. جمع‌بندی
بهای بتن بسته کاملی از ساخت تا کیورینگ و حمل با هر وسیله است؛ پرداخت روی fc مشخصه می‌چرخد؛ افزودنی برای همان مقاومت اضافه نیست و افزودنی الزامی جدا ستاره‌دار است؛ حجم را هندسی و بدون دوباره‌شماری بگیرید؛ تغییر رده یا افزودنی را به ماده ۲۹/ستاره وصل کنید؛ مقاومت مازاد اجرایی پول اضافه نمی‌آورد.
شماره اضافه بهاها و آستانه ۱۸۰ کیلوگرم و ۰٫۰۵ م³ را با دفترچه منضم تطبیق دهید.